Shugaban Najeriya, Bola Ahmed Tinubu, ya ba da umarni ga Hukumar Yaki da Cin Hanci da Rashawa Mai Zaman Kanta (ICPC) da ta gudanar da cikakken bincike kan zargin kafa wata ma'aikatar bogi da aka fi sani da PFIPC, lamarin da ya jawo ce-ce-ku-ce a faɗin ƙasar.
Rahotanni sun nuna cewa batun ya fara ɗaukar hankali ne bayan wasu bayanai sun bayyana a kafafen yaɗa labarai da kuma shafukan sada zumunta, inda ake zargin cewa wata ƙungiya ko ma'aikata na gudanar da ayyuka a ƙarƙashin sunan gwamnati ba tare da cikakken sahihanci ba. Wannan ya sa jama'a suka fara tambayar ko ma'aikatar tana da amincewar gwamnatin tarayya ko kuwa an kafa ta ne ba bisa ƙa'ida ba.
Domin tabbatar da gaskiyar lamarin, Shugaba Tinubu ya umarci ICPC ta gudanar da bincike mai zurfi domin gano yadda aka kafa wannan hukuma, mutanen da ke da hannu a ciki, da kuma ko an karya wata doka.
Menene PFIPC?
PFIPC ita ce ma'aikatar da ta shiga cikin ce-ce-ku-ce bayan rahotanni sun yi zargin cewa tana gudanar da wasu ayyuka da suka yi kama da na hukumomin gwamnati.
Har zuwa lokacin wallafa wannan rahoto, akwai tambayoyi da dama da har yanzu ba a samu cikakken amsarsu ba. Daga cikin tambayoyin akwai ko an kafa ma'aikatar ne bisa doka, ko tana ƙarƙashin wata ma'aikata ta gwamnati, da kuma irin ikon da take da shi wajen gudanar da ayyukanta.
Wannan ne ya sa gwamnatin tarayya ta ga ya dace a gudanar da bincike domin a kawar da duk wani ruɗani.
Dalilin Umarnin Tinubu
Gwamnatin Tinubu ta sha bayyana cewa ɗaya daga cikin manufofinta shi ne tabbatar da gaskiya, riƙon amana da kuma yaƙi da cin hanci da rashawa.
A saboda haka, duk wani zargi da ya shafi amfani da sunan gwamnati ba tare da izini ba ko kafa wata hukuma ba bisa ƙa'ida ba, ana ɗaukarsa da muhimmanci.
Umarnin da shugaban ƙasa ya bayar ga ICPC na nuna cewa gwamnati na son a binciki lamarin ba tare da son rai ba, domin a gano gaskiya tare da ɗaukar matakin da ya dace idan an samu wata doka da aka karya.
Matsayin Hukumar ICPC
ICPC na daga cikin manyan hukumomin da ke da alhakin bincike kan cin hanci, rashawa da kuma amfani da ofisoshin gwamnati ba bisa ƙa'ida ba.
Idan binciken ya nuna cewa an aikata wani laifi, hukumar na da ikon haɗa bayanai tare da gurfanar da waɗanda ake zargi a gaban kotu bisa tanadin dokar ƙasa.
Ana sa ran ICPC za ta tattara takardu, ta yi hira da waɗanda abin ya shafa, sannan ta gabatar da rahotonta ga gwamnatin tarayya.
Martanin Jama'a
Lamarin ya jawo martani daban-daban daga 'yan Najeriya.
Wasu sun yaba da matakin da shugaban ƙasa ya ɗauka, suna masu cewa hakan zai ƙara tabbatar da gaskiya da kuma hana wasu amfani da sunan gwamnati wajen gudanar da ayyukan da ba su dace ba.
A gefe guda kuma, wasu sun yi kira da a gudanar da binciken cikin adalci, ba tare da nuna son rai ko matsin lamba ba. Sun ce abin da ya fi muhimmanci shi ne a gano gaskiya, ba wai yanke hukunci tun kafin bincike ya kammala ba.
Muhimmancin Binciken
Masana harkokin mulki sun bayyana cewa gudanar da irin wannan bincike yana da muhimmanci saboda yana ƙarfafa tsarin shugabanci nagari.
Idan aka gano cewa an kafa wata hukuma ba tare da bin ƙa'ida ba, hakan zai zama darasi ga duk masu son yin irin wannan abu a nan gaba.
Haka kuma, idan binciken ya tabbatar da cewa babu wani laifi, hakan zai taimaka wajen kawar da jita-jita da kuma dawo da amincewar jama'a.
Tasirin Lamarin Ga Gwamnati
Wannan bincike na iya zama wata dama ga gwamnatin tarayya domin sake duba yadda ake amincewa da sabbin hukumomi da cibiyoyi.
Masana na ganin cewa ƙarfafa tsarin rajista da sa ido kan hukumomin gwamnati zai rage yiwuwar samun irin wannan ce-ce-ku-ce a nan gaba.
Haka kuma, ana ganin binciken zai taimaka wajen tabbatar da cewa babu wata hukuma da za ta iya amfani da sunan gwamnati ba tare da izini ba.
Abin da Jama'a Ke Jira
A yanzu, hankalin jama'a ya koma ga sakamakon binciken ICPC.
Mutane da dama na son sanin ko zargin da ake yi gaskiya ne, ko kuma akwai kuskuren fahimta game da matsayin PFIPC.
Ana kuma sa ran idan binciken ya kammala, gwamnati za ta bayyana cikakken rahoto domin jama'a su san gaskiyar abin da ya faru.
Muhimmancin Bin Doka
Masana sun jaddada cewa duk wata hukuma da ke son gudanar da ayyuka a madadin gwamnati dole ne ta bi dukkan matakan doka kafin fara aiki.
Hakan yana kare muradun gwamnati da na jama'a tare da tabbatar da gaskiya da riƙon amana.
Idan aka yi watsi da waɗannan matakai, hakan na iya haifar da ruɗani, rashin amincewa da kuma yiwuwar karya doka.
Kammalawa
Umarnin da Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya bai wa ICPC na gudanar da bincike kan zargin kafa ma'aikatar PFIPC ya nuna cewa gwamnati na son tabbatar da gaskiya da bin doka a dukkan matakai.
Har yanzu binciken bai kammala ba, kuma ba a bayyana hukuncin ƙarshe kan lamarin ba. Saboda haka, yana da muhimmanci jama'a su jira sakamakon binciken kafin yanke hukunci.
Idan ICPC ta kammala aikinta, ana sa ran rahoton da za ta fitar zai fayyace ko an samu karya doka, waɗanda ke da hannu a ciki, da kuma matakan da gwamnati za ta ɗauka.
Arewarmu Blog za ta ci gaba da bibiyar wannan lamari tare da kawo muku sabbin bayanai da zarar hukumomin da abin ya shafa sun fitar da ƙarin bayani.
